Διοργανώνοντας για 1η φορά στην Αίγινα ένα τζαζ φεστιβάλ που είχε πρωτοφανή επιτυχία, ακόμα και για τα αθηναϊκά δεδομένα -αδυνατούμε να θυμηθούμε προηγούμενη εκδήλωση για την τζαζ που προσέλκυσε 1200 άτομα σε δύο μέρες, χωρίς να έχει δωρεάν είσοδο- μπήκαμε στον πειρασμό να μάθουμε τι ήταν αυτό που έφερε το κοινό κοντά μας και με ποιον ακριβώς τρόπο συνέβη αυτό. Στόχος να κρατήσουμε τα θετικά και να αλλάξουμε τα αρνητικά στο 2nd AJF που προγραμματίζεται πλέον για τις 24-25 Ιουλίου 2026.

Το ερωτηματολόγιο της έρευνας διανεμήθηκε αποκλειστικά ηλεκτρονικά, αξιοποιώντας τόσο τα social media που χρησιμοποιήθηκαν για την προώθηση της εκδήλωσης, όσο και την αποστολή email σε όσους έκλεισαν εισιτήριο από την πλατφόρμα της More. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υπερεκπροσωπηθεί το μέρος του κοινού που έχει καλύτερη σχέση με τους υπολογιστές και το διαδίκτυο και ίσως καθόλου το κοινό που προτιμά τους φυσικούς τρόπους επικοινωνίας και πληροφόρησης. Σε κάθε περίπτωση, από τις απαντήσεις που λάβαμε προκύπτει το συμπέρασμα ότι το δείγμα της έρευνας περιλαμβάνει όλες τις ηλικίες, όλα τα φύλα και όλα τα μορφωτικά επίπεδα. Το ερωτηματολόγιο απαντήθηκε από 40 ακριβώς άτομα.

Ακολουθούν τα συμπεράσματά μας ανά θεματική ενότητα.

Χαρακτηριστικά Δείγματος

Το δείγμα της έρευνας περιλαμβάνει κατά 68% γυναίκες και κατά 88% ηλικίες άνω των 35 ετών. Επιπλέον, το ποσοστό των συμμετεχόντων που διαθέτει τουλάχιστον ένα πανεπιστημιακό πτυχίο είναι 73%. Το 50% του κοινού προσήλθε και τις δύο μέρες στο φεστιβάλ, έχοντας έτσι ολοκληρωμένη άποψη.

Επομένως, μιλάμε για ένα κοινό που διαθέτει υψηλό μορφωτικό επίπεδο, είναι εξοικειωμένο με πολιτιστικές εκδηλώσεις υψηλής ποιότητας και έχει συγκεκριμένες απαιτήσεις από ένα τζαζ φεστιβάλ.

 

Προέλευση του κοινού και τρόπος προσέλευσης στον χώρο του φεστιβάλ

Πολύ σημαντικό αποτέλεσμα της έρευνας αποτελεί το γεγονός ότι το 20% των συμμετεχόντων προσήλθε στο φεστιβάλ από περιοχή εκτός του νησιού της Αίγινας. Εάν γίνει αναγωγή του ποσοστού αυτού στα 1200 άτομα που συμμετείχαν στο φεστιβάλ τις δύο μέρες, προκύπτει ότι το φεστιβάλ συνέβαλε (πιθανά μαζί με άλλους παράγοντες) στην προσέλκυση πρόσθετων 120 επισκεπτών κάθε μέρα του φεστιβάλ.

Η προσέλευση στον χώρο του φεστιβάλ έγινε κατά 77% με κάποιο μηχανοκίνητο μέσο, ενώ 20% του κοινού προσήλθε με τα πόδια του και 3% με ποδήλατο ή πατίνι. Τα νούμερα αυτά δείχνουν ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης του τρόπου προσέλευσης και δυνατότητες μετατόπισης ενός μεγαλύτερου μέρους του κοινού σε πιο πράσινες λύσεις κινητικότητας. Για να συμβεί, ωστόσο, αυτό απαιτείται η έγκαιρη συνεργασία του Δήμου και των ΚΤΕΛ του νησιού με την διοργάνωση του φεστιβάλ.

 

Ενημέρωση για το φεστιβάλ

Αν και η καμπάνια επικοινωνίας του φεστιβάλ ήταν πολύπλευρη και στηρίχτηκε σε ψηφιακά και φυσικά μέσα επικοινωνίας, τόσο στο νησί, όσο και σε εθνικό επίπεδο, η πλειονότητα του κοινού φαίνεται πως ενημερώθηκε από τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, από αφίσες και banner στο νησί και από επαγγελματίες του νησιού (σύνολο 70%). Δεν ήταν, όμως, ασήμαντη και η πληροφόρηση στόμα με στόμα, αλλά και η διαδικτυακή ενημέρωση από το Jazz Solidarity Network, την More και δημοσιεύσεις τρίτων φορέων.

Ερωτήματα προκαλεί η απουσία ενημέρωσης από τον Δήμο Αίγινας, καθώς η παρούσα έρευνα δείχνει ότι το φεστιβάλ αυτό υπερέβη την απήχηση και την θετική επίδραση που έχει μια απλή πολιτιστική εκδήλωση στο νησί, κάτι που προφανώς υποτιμήθηκε από την δημοτική αρχή για λόγους που δεν είναι ακόμα κατανοητοί.

Αξιολόγηση της διοργάνωσης του φεστιβάλ

Η αξιολόγηση του φεστιβάλ αναπτύχθηκε σε τρεις κύριους άξονες: τιμή εισιτηρίου, υποδομές, εξυπηρέτηση κοινού.

Όσον αφορά το εισιτήριο, η πλειονότητα του κοινού το βρήκε αποδεκτό (68%). Το μέρος του κοινού που το βρήκε όμως υψηλό ή έχει την άποψη ότι οι εκδηλώσεις αυτές θα έπρεπε να έχουν ελεύθερη πρόσβαση συμβαδίζει απολύτως με την στρατηγική της οργανωτικής επιτροπής, η οποία ήταν να προσπαθεί για μήνες να πείσει τους τρεις κύριους αρμόδιους δημόσιους φορείς (Δήμος, Περιφέρεια, Υπουργείο) να καλύψουν τα κόστη της διοργάνωσης (περίπου 22Κ€) ώστε να προσφερθεί εντελώς δωρεάν στο κοινό.

Δυστυχώς, μόνο το Υπουργείο Πολιτισμού αποδέχθηκε μερικώς τα επιχειρήματα της οργανωτικής επιτροπής και έδωσε την δυνατότητα στο φεστιβάλ να πραγματοποιηθεί επιτυχώς στον χώρο των Φυλακών με ένα εισιτήριο που ήταν τελικά σε μεγάλο ποσοστό προσιτό.

Και οι τρεις φορείς θα προσκληθούν επίσημα από Σεπτέμβρη να στηρίξουν το 2nd Aegina Jazz Festival, έτσι ώστε να αλλάξει η τιμολογιακή του πολιτική προς το ευνοϊκότερο για τους πολίτες.

Σχετικά με τις υποδομές και τον εξοπλισμό του χώρου των Φυλακών οι κρίσεις ήταν κυρίως θετικές, χωρίς να λείψουν και κάποιες αρνητικές. Η αλήθεια είναι πως ο χώρος αυτός δεν ήταν πλήρως προετοιμασμένος για μια τέτοια εκδήλωση και καταβλήθηκε μεγάλη προσπάθεια από την οργανωτική επιτροπή ώστε να γίνει μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, με την πρόθυμη συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων. Παρά τις όποιες ατέλειες, ο χώρος αποτέλεσε ισχυρό συγκριτικό πλεονέκτημα της συγκεκριμένης εκδήλωσης, καθώς το νησί της Αίγινας χαρακτηρίζεται από χώρους περιορισμένης καταλληλότητας για πολιτιστικές εκδηλώσεις που δεν μπορούν εύκολα να βελτιωθούν εάν δεν γίνουν συγκεκριμένα έργα υποδομής από τον Δήμο. Είναι απορίας άξιο γιατί το νησί της Αίγινας δεν διαθέτει τουλάχιστον ένα ανοιχτό και ένα κλειστό θέατρο για τις ανάγκες των πολιτιστικών εκδηλώσεων του νησιού χειμώνα-καλοκαίρι. Το σημερινό αποθεματικό του Δήμου δείχνει πως αυτό είναι εφικτό και μπορεί να γίνει άμεσα.

Σχετικά με την εξυπηρέτηση του κοινού από το προσωπικό του φεστιβάλ, οι κρίσεις είναι πλήρως θετικές. Για αυτό τους αξίζουν πρόσθετα συγχαρητήρια, καθώς κανένας και καμία από τους ανθρώπους της διοργάνωσης δεν είχαν προηγούμενη εμπειρία στην υλοποίηση φεστιβάλ τέτοιας κλίμακας. Το συμπέρασμα είναι ότι όταν υπάρχει θέληση, μεράκι και αποφασιστικότητα πολλά σπουδαία πράγματα μπορούν να γίνουν σε κάθε τόπο.

Τι κρατάμε και τι θα αλλάξουμε

Αναμφίβολα οι πρωταγωνιστές του φεστιβάλ ήταν οι καλλιτέχνες, το πρόγραμμα, ο χώρος, ο ήχος και ο φωτισμός. Σε συνδυασμό με την θετική ενέργεια της οργανωτικής επιτροπής και του κοινού, αλλά επίσης τον καλλιτεχνικό πλουραλισμό, τον συνδυασμό των τεχνών, το μεράκι, το πάθος, την ατμόσφαιρα, την επικοινωνία, την αλληλεπίδραση με τα τοπικά κινήματα, τον αλληλοσεβασμό, την συμπεριληπτικότητα και την σύνδεση των ανθρώπων μεταξύ τους, αυτό το φεστιβάλ έχει πλέον αποκτήσει έναν κορμό αξιών και συστατικών επιτυχίας που πρέπει να διαφυλάξει ως κόρην οφθαλμού.

Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι δεν υπάρχουν αρκετά περιθώρια βελτίωσης. Αναφέρουμε ακολούθως τα σημεία κριτικής που δεχθήκαμε καλοπροαίρετα, μαζί με τα σχόλιά μας.

α) Προβλήματα που μας ξεπερνούν

Ανώμαλο έδαφος, απουσία νερού, αναψυκτικών και ποτών, έλλειψη τοπικών προϊόντων, έλλειψη χώρου για πικνίκ, προβληματικός χώρος στάθμευσης, όχι αρκετή στήριξη από την πολιτεία.

Ακόμα και αν συμφωνούμε με τα περισσότερα από τα παραπάνω σχόλια, αποτελούν ζητήματα που ξεπερνούν τις αρμοδιότητες της διοργάνωσης. Ωστόσο, θα θέλαμε να τα δούμε να αντιμετωπίζονται μελλοντικά από τους αρμόδιους φορείς.

β) Υποκειμενικές κρίσεις

Αν κάποια σχήματα θεωρήθηκαν από κάποιους λιγότερο κατάλληλα ή το κλίμα δεν θεωρήθηκε αρκετά «φεστιβαλικό» με κριτήρια που αφορούν άλλου είδους φεστιβάλ, πιστεύουμε ότι αποτελούν υποκειμενικές κρίσεις και δεν ευθυγραμμίζονται με τις προθέσεις και το καλλιτεχνικό μας σκεπτικό. Υπερασπιζόμαστε κάθε καλλιτεχνική μας επιλογή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα πρέπει το σύνολο του κοινού να συμφωνεί μαζί μας. Αυτή εξάλλου είναι και η διαφορά ενός φεστιβάλ από μια μεμονωμένη παράσταση, ότι δηλαδή σου δίνεται η ευκαιρία να δοκιμάσεις διαφορετικά πράγματα και να ξεχωρίσεις τι σου πηγαίνει εσένα καλύτερα.

Επιπλέον, κατανοούμε την εντύπωση κάποιων ότι η προβολή του φεστιβάλ εκτός του νησιού θα μπορούσε να είναι εντονότερη, ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία που διαθέτουμε από τα εισιτήρια και την έρευνα, υπήρξε σημαντική ανταπόκριση και από επισκέπτες εκτός Αίγινας.

γ) Σχόλια που υιοθετούμε

Απουσία ανακύκλωσης, κατάλληλου φωτισμού στην είσοδο και στα διαλείμματα, σταχτοδοχείου στην είσοδο. Έλλειψη γυναικών μουσικών, ομιλιών και σήμανσης στα αγγλικά, ενημέρωσης για την δυνατότητα κατανάλωσης αναψυκτικών και ποτών, ενημέρωσης για τις μουσικές που θα ακουστούν. Ξεχείλωμα των χρόνων με πολλές ομιλίες. Οργανωτικά προβλήματα, έλλειψη καρεκλών και καθυστερήσεις την 1^η μέρα. Περιορισμένη εμπλοκή των τοπικών συλλόγων στην παραγωγή του φεστιβάλ.

Όλα αυτά αποτελούν προβλήματα που διαπιστώθηκαν και από την οργανωτική επιτροπή και θα γίνει κάθε προσπάθεια να περιοριστούν στο μέλλον.

δ) Σχόλια προς συζήτηση

Ακριβό εισιτήριο, όχι επαρκής επιμέλεια των χορευτικών παραστάσεων, έλλειψη παραστάσεων για παιδιά σε πιο πρωινές ή απογευματινές ώρες, επισκίαση καλλιτεχνών από guest, υπερβολικός αριθμός θέσεων προσκεκλημένων, ανεπαρκής σκηνογραφική επιμέλεια, υπερβολικά δραματικός φωτισμός.

Δεν υπάρχουν μονοσήμαντες απαντήσεις στα σχόλια αυτά και για αυτό θα χαρούμε να τα συζητήσουμε μαζί σας δια ζώσης το επόμενο διάστημα.

Θέλουμε, όμως, να γνωρίζετε ότι η κατάληψη πολλών θέσεων για όσους είχαν προσκλήσεις την 2^η μέρα ήταν μια απόφαση που λήφθηκε ώστε να υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις κυρίως για όσους τις είχαν ανάγκη λόγω ηλικίας ή κινητικών προβλημάτων. Ο στόχος αυτός επιτεύχθηκε και στη συνέχεια όσες καρέκλες δεν καταλήφθηκαν από προσκεκλημένους αξιοποιήθηκαν από το λοιπό κοινό. Την 2^η μέρα δεν έμεινε κανένας χωρίς κάθισμα, παρότι η προσέλευση αυξήθηκε κατά 100 άτομα σε σχέση με την 1^η μέρα.

Η επιτυχία του 1ου Aegina Jazz Festival και τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για έναν ευρύτερο διάλογο. Ευχόμαστε να είναι η αρχή μιας ουσιαστικής συνεργασίας όλων των εμπλεκομένων φορέων για το μέλλον του φεστιβάλ και την πολιτιστική ανάπτυξη του νησιού.